O escritor italiano tamén é asesor político e, como o protagonista da novela, sabe do que fala. Reflexiona sobre o poder na era do eterno Vladímir Putin. Métese na pel do ficticio e maquiavélico Vadim Baranov, na realidade V. Surkov, o gran ideólogo do Kremlin. O que urdiu a concepción grandiosa da política: teatro xigante de mármore, fríos corredores polos que Putin avanza entre ringleiras de vasalos, mesas interminables nas que abruma líderes estranxeiros.

© Foto – La Comarca Libros

Na corte do zar hai antigos pandilleiros de San Petersburgo, como Prigozhin, o da milicia Wagner; e conmilitóns do KGB; e oligarcas de moral distraída como Jodorkovski e Berezovski. Unha praga de langostas voando sobre os cascallos da decrépita URSS. Nomes ligados a luxos inimaxinables: vilas excesivas na Costa Azul, equipos de fútbol da Premier, iates que non collen nos peiraos.

Putin, alleo ás redes sociais, señor da guerra, envía ao matadoiro checheno milleiros de rapaces que volven en caixas de cinc. Un tipo gris e antigo, e un Baranov posmoderno que domina os medios e orquestra para o señor do Kremlin un fastoso teatro. Ao fin, o poder sen contrapoder, soño dos autócratas.

O zar de todas as Rusias é o apóstolo dun novo imperialismo

No libro asistimos á anexión de Crimea en 2014: obra de teatro que negaba os feitos e convertía en turistas os soldados invasores. Cando pecharon o telón, a invasión rematara. Vén de ocorrer en Ucraína —unha premonición, pois o libro foi publicado antes da guerra. O oso ruso pensou que o presidente cómico fuxiría. Non foi así, e dous anos despois o conflito está estancado nunha destrución inenarrable. Crimes de guerra. Os soldados mortos cóntanse por centos de miles. E, como en toda guerra, os civís levan a peor parte. Putin, como o seu mentor Stalin, sabe que un soldado caído ten rostro e nome; un millón deles son estatística.

Líder forte, emerxeu no caos. Impuxo con violencia unha orde vertical do poder sobre a manda de hienas cleptócratas que rodeaban aquel Yeltsin empapado en vodka. Nese momento, no que a xente non sabía como vivir nun mundo novo e irrecoñecible, ofreceu mitoloxía a falta de política: a patria da nai Rusia, o orgullo humillado, o destino dun novo imperio. Ese mundo en descomposición xa non recoñecía os heroes de sempre: o soldado e a profesora, o obreiro infatigable e a ama de casa. Agora os heroes son as top models, os banqueiros, os oligarcas que despezaron o inmenso patrimonio do Estado. Malbaratado pola rapacidade duns poucos, chegou a valer menos que unha multinacional estadounidense.

O zar de todas as Rusias é o apóstolo dun novo imperialismo que ofrece un poder vertical e autoritario dirixido con man de ferro e unha inmensa soidade. Cando a forza bruta arrasa a sutileza, Baranov —ou Surkov— é apartado polo poder omnímodo, que usa as ferramentas da democracia ou prescinde delas se o horizonte final impón outro camiño. Ben sinalado polos artificios teatrais dun mago asesor e dirixido con pulso implacable polo novo zar.

El mago del Kremlin, lúcido, multipremiado, estilo deslumbrante. De Giuliano da Empoli.