Falabamos esoutro día das fontes da bondade e de como ao neoliberalismo que defenden as dereitas tremebundas non lles interesan nin a bondade nin as súas fontes. Bondade da boa, cómpre lembralo, non da barata, da caralavada, senón da que implica abaixarse, igualarse, mesmo facerse fracaso solidario podendo elixir ser éxito individual.

O poder e o diñeiro son tremendos, pero o éxito é a terceira pata das tentacións no deserto que hai que cruzar nalgún momento. Dío moi ben o filósofo coreano Byung-Chul Han —que ten moito éxito, cousa curiosa—: o home e a muller de agora “corróense a si mesmos entregándose á procura do éxito. Un percorrido narcisista cara á nada que os esgota e que os aboca á depresión. É a consecuencia insá de rexeitar a existencia do outro, de non asumir que o outro é a raíz de todas as nosas esperanzas”.

O primeiro Nadal é un conto, si, no mellor sentido da palabra: unha parábola revolucionaria, unha fonte de bondade. Por iso o neoliberalismo ten que desactivalo e reducilo a unha enxurrada de compras sen mesura nin criterio. E leva anos nese labor. Porque é unha historia na que se reivindican os perdedores fronte aos triunfadores; a fraxilidade fronte ao abuso; a solidariedade fronte á indiferenza; a escaseza compartida fronte ao luxo prescindible.

Os heroes do neoliberalismo son os ultrarricos, os poderosos caprichosos, os que vencen con trampas —ou Trumpas— e con fraudes ao fisco; os que manipulan e utilizan o próximo para teren éxito. Pero o Nadal é a gran parábola dos antiheroes, con super-antipoderes: a tenrura espontánea, a comensalía festeira, a panxoliña improvisada, a compaixón activa… a “outridade”.

Os antiheroes daquela historiña aparentemente infantil son de fóra, das marxes; sobreviven apoiándose, comparten o que teñen, resisten ao poder arbitrario, alíanse para que a vida nazca cada día a pesar de todo. É unha historia de amores en acción e o misterio de Deus —para quen o saiba sentir— non acontece no pazo, senón no cortello, na pandeirada e no requeixo, na tenrura linda, no lume comunitario, na burra e no boi. Unha historia, logo, na que, como di o noso amigo coreano, “o outro é a raíz de todas as nosas esperanzas”. ¿Infantil? Si, polo carabillo. Unha cousa é que o entendan os nenos e as nenas e outra que sexa “infantil”.

Baleirar o Nadal do seu alento irreverente e revolucionario é lóxico que o fagan os neofascistas e os neoliberais. O que nos resulta máis difícil de explicar é que a “esquerda cultural” non entenda o conto nin por aproximación.