Foi veciña e confidente de mil historias fermosas. A muller que máis cousas dicía coa súa feble voz mentres cantaba, e facíao moi ben. Sabía miles de historias que me cantou e contou no devalo das tardes, na infinita paciencia e con aquela luz dos ollos esperanzados no porvir. Dª María Blanco Cardelle, de Lanzá (Mesía), unha muller que viviu para facer felices aos demais. A min particularmente lembrábame moito á miña mai, naquela fala pousada, naquel darlle tempo ao tempo, nos modos afables e lentos, sosegados; nas súas reflexións e rezos, no seu constante facer agradable a vida con sorrisos. Tiñan as dúas, tamén a miña mai, unha actitude vital moi semellante, tan forte que era quen de acabar coas mágoas.
Dª María Blanco Cardelle, de Lanzá (Mesía)

Dª María Blanco Cardelle, de Lanzá (Mesía)

A señora María tiña calidades perfectas para facernos recuperar a calma. Esa sabedoría innata de conseguir a paz facíao desde a súa gran capacidade de observación, sempre atenta ás cinco fillas e ao fillo. Simpática e agradable, boa persoa, gran cociñeira de saborosos recendos e doces levedados lentamente. Cunha grande sensibilidade social, tiveran tenda e taberna en tempos, sabía o que era aguantar a cada quen coas súas melancolías. Era boa cantadora e moi animada, ecoloxista de rigor no trato animal e vexetal, seres vivos e dignos do maior respecto, ese que transmitía ao falar e nos feitos. Tiña unha fe a proba de desgrazas; por iso erguía e tiraba de todos. Capaz de empatizar cos máis fráxiles e vulnerables, a quen comprendía desde a súa afabilidade limpa. Foi tamén, para min, unha grande informante nas miñas angueiras procuradoras de cultura tradicional.

“Era unha grande fabuladora”

Téñolle recollidas moitas cantigas e palabras sobre a vida dos paxaros, dos seus costumes, de lendas e contos. Nos seus ollos adiviñábase claramente a bondade, xa na primeira ollada, coa sinxeleza dos acenos e os movementos non finxidos. Facía oracións para ela, para o seu propio consumo. Na distancia curta da confianza e da fonda amizade, sabedora das miñas ansias por recoller e facer que prevalezan, tense amosado e dito. Algunhas quedaron escritas nun caderno pequeno que teño e gardo para, logo, amosar e dar a coñecer. Como mostra vai esta, tan sinxela e feita por ela para rezar e saírse das oracións dadas de memoria:

“Vimos todos adorarte, noso luceiro querido,
e pedirche que nos deas dese teu amor bendito.
Luceiro da media noite, luceiro do mediodía,
luceiro, sirvas de guía para toda a nosa vida.
Alume esta nosa barca se algún día se avaría
e que nos leve ao peirao cheos de luz e de vida”.

A señora María gardaba na memoria moitos anacos de sucesos que convertía en relatos, dándolles pouso moral, ás veces en verso, como así mas contou. Este forma parte dunha colección de descricións didácticas para aprenderlles á rapazada desde a súa lingua, de contidos moralistas. A señora María contábao así:

«Era unha vez un home moi bo, que se dicía santo. Outro home, coñecido del, mandoulle por un mozo dúas caixas de froita coa encomenda de que o lembrara nas súas oracións. O mozo, vendo a tan rica froita, agachou unha caixa no camiño e a outra levoulla a aquel que tiña sona de santo. Cando chegou aló, deulla e soltoulle o encargo. Quería marchar, pero tivo que escoitar ao señor que, desde a súa bendita paz, dicía: “Demos grazas a Deus, mais aquí non chegou todo o mandado. Sei que deixaches outra caixa agachada no camiño. Cando vaias de volta, ten tino porque atoparás nela unha cóbrega velenosa. Non te vaia trabar. A froita poderás comela ou repartila cos teus. Mais ten presente que non se poden facer estas cousas. Rezarei por quen ma mandou e tamén por ti. E ti rezarás por el e por min para limpar as túas faltas”».

Niño cun paxaro, que se atopa suxeitado por unha man

Grande é esa Natureza na que non reparamos.
Foto La Voz de Galicia

O rapaz pasou moita vergoña e marchou confundido. Puido comprobar que na caixa había unha cóbrega, segundo lle dixera o home santo; sacouna cun pau longo e levou a froita para a súa casa, cumprindo a promesa de pedir perdón e encomendalos, aos dous, nas súas pregarias.

“Facía oracións para o seu propio consumo”

Era unha grande fabuladora e sempre nos convidaba a saber cousas de paxaros, polos que tiña especial debilidade. Contaba como, no medio da noite, espertaba cos cantos dos máis madrugadores, imaxinando os seus mundos e as paisaxes vistas desde o alto. Falaba dos niños, dos ovos, do seu comportamento en grupo, cun relato lento e cheo de paixón. Sabía que eran unha obra máxica para engalanar días e cores, para o consolo e o pracer da súa compaña.

Co seu exemplo pretendía facernos comprender a inmensidade da contemplación e mellorar a nosa convivencia, para lles gardar respecto e admiralos. Son seres vivos, moi vivos. Falaba na confianza dunha infusión, mentres soñaba coa súa voz pousada, a anécdota dunha pomba, do estorniño, da perdiz. Aves fermosas, paxaros cantando, grande é esa Natureza na que non reparamos. Debemos agradecerlles aos ceos a súa fermosura tan grande e a sabedoría benéfica e sa, da que é dona a humanidade. Contaba tamén do canto dos reiseñores, que sinalan o día desde a madrugada, anunciando a primeira alba entre músicas de violín e de arpa, unha mestura de beleza que enche as nosas casas.